View this page in English / Gweld y dudalen hon yn Saesneg

Mae Cabinet Cyngor Bro Morgannwg wedi cymeradwyo ei gynigion cyllideb ddrafft ar gyfer 2026/27 ar gyfer ymgynghoriad. Bob blwyddyn, mae'n rhaid i'r Cyngor bennu cyllideb gytbwys.

Ar gyfer 2026/27, bydd y Cyngor yn derbyn ychydig o dan £240 miliwn gan Lywodraeth Cymru. Mae hyn yn cyfrif am tua dwy ran o dair o'n hincwm. Daw'r gweddill yn bennaf o Dreth y Cyngor, ynghyd â thaliadau am rai gwasanaethau.

Mae cyllid Llywodraeth Cymru 4.5% yn uwch na'r llynedd.

Pam ydyn ni'n dal i wynebu heriau?

Mae'r galw am wasanaethau allweddol yn cynyddu'n gyflym, ac mae'r gost o'u darparu yn cynyddu. Fel cynghorau eraill yng Nghymru a Lloegr, rydym yn wynebu pwysau ariannol mawr o ran:

• Gofal cymdeithasol i blant ac oedolion
• Cyllidebau ysgolion, ac Anghenion Dysgu Ychwanegol (ADY)
• Cludiant ysgol

Mae hyn yn golygu bod gennym ddiffyg yn y gyllideb ar gyfer y flwyddyn nesaf. Er mwyn cydbwyso'r gyllideb, mae angen i ni wneud newidiadau.

Beth yw'r cynigion?

Mae'r gyllideb ddrafft yn cynnwys:

• £2.772 miliwn mewn arbedion o gyllidebau gwasanaethau, gan gynnwys costau uwch ar gyfer rhai gwasanaethau i dalu costau
• Cynnydd Treth y Cyngor o 5.5%

Mae'r cynnydd arfaethedig yn y Dreth Gyngor o 5.5% yn cyfateb i £1.75 yr wythnos ychwanegol ar gyfer eiddo hanner ffordd ar hyd y raddfa fandio yng nghategori D. Mae hefyd yn llai na'r cynnydd cyfartalog a ragwelir yng Nghymru, sy'n golygu y bydd biliau yn y Fro yn parhau'n rhatach na 75% o'r wlad.

Sut byddwn yn gwneud arbedion?

Mae rhai enghreifftiau o sut rydym yn bwriadu gwneud arbedion yn 2026/27 yn cynnwys:

• Gwnewch yn siŵr bod gwasanaethau dewisol yn talu eu costau lle bynnag y bo modd.
• Adolygu sut rydym yn prynu a darparu gwasanaethau, gan ddefnyddio offer digidol a dulliau a rennir i weithio'n ddoethach tra'n cadw'r pethau sylfaenol yn iawn.
• Helpu disgyblion i aros mewn ysgolion lleol lle bynnag y bo modd, gan leihau'r angen am leoliadau arbenigol.
• Defnyddio technoleg ac arferion gorau mewn gofal fel bod oedolion yn derbyn cefnogaeth gydag urddas ac effeithlonrwydd.
• Buddsoddi mewn cyfleusterau lleol fel y gall plant a phobl ifanc aros yn eu cymunedau.

Esboniwyd cyllideb y Cyngor

Mae Treth y Cyngor yn ffurfio tua thraean o gyllideb flynyddol y Cyngor. Daw'r rhan fwyaf o'r gweddill o Lywodraeth Cymru, gan gynnwys cyfran o ardrethi busnes a gesglir ledled Cymru.

Cyfanswm y gyllideb ar gyfer 2026/27 yw £354 miliwn (gwariant net). Mae hyn yn cynnwys incwm o daliadau am rai gwasanaethau.

Mae'r rhan fwyaf o'r gyllideb (69%) yn mynd i ofal cymdeithasol ac addysg, sydd â'r gyfran fwyaf. Ac yn gadael ond 31% i rannu ar draws cannoedd o wasanaethau arall.

Dweud eich dweud

• Cwblhewch yr arolwg i roi gwybod i ni os ydych yn cytuno neu'n anghytuno â'n cynigion cyllidebol ar gyfer 2026/27.
• Dysgu mwy am incwm a gwariant y Cyngor a rhowch eich gwybodaeth ar brawf drwy ein cwis cyllideb
• Dewch o hyd i ni mewn digwyddiadau cymunedol fel y Ffair Wirfoddoli Fawr ar 28 Ionawr yn Barry Memo a rhannwch eich barn gyda ni
• Anfonwch eich barn atom yn ysgrifenedig drwy consultation@valeofglamorgan.gov.uk neu
  RHYDDPOST RTGU-JGBH-YYJZ
  Cyngor Bro Morgannwg
  Swyddfeydd Dinesig, Heol Holton
  Y Barri
  CF63 4RU

Bydd yr ymgynghoriad hwn yn dod i ben ar 13 Chwefror 2026.